Wymagania akustyczne dla budynków mieszkalnych w Polsce wynikają z kilku dokumentów prawnych i normalizacyjnych. Kluczową rolę odgrywa seria norm PN-B-02151, a także przepisy zawarte w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych dla budynków (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. z późn. zm.).
Seria norm PN-B-02151
Seria PN-B-02151 obejmuje kilka części, z których każda dotyczy innego aspektu akustyki budynków:
Części serii PN-B-02151
- PN-B-02151-2 — Wymagania dotyczące izolacyjności od dźwięków powietrznych i uderzeniowych między pomieszczeniami w budynkach.
- PN-B-02151-3 — Wymagania dotyczące poziomu dźwięku w pomieszczeniach — dopuszczalne poziomy hałasu przenikającego z zewnątrz i od instalacji technicznych.
- PN-B-02151-4 — Wymagania dotyczące warunków pogłosowych i zrozumiałości mowy w pomieszczeniach — dotyczy przede wszystkim sal zbiorowego przebywania.
Normy te mają charakter norm krajowych. Obowiązek ich stosowania przy projektowaniu nowych budynków wynika z odesłania w przepisach techniczno-budowlanych (Warunki Techniczne). W przypadku remontów i przebudów zakres obowiązywania norm jest regulowany odrębnie.
Dopuszczalne poziomy hałasu w mieszkaniach
Norma PN-B-02151-3 określa dopuszczalne poziomy hałasu przenikającego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Wartości te wyrażone są jako poziom równoważny A (LAeq) i różnią się w zależności od pory doby i rodzaju pomieszczenia.
| Rodzaj pomieszczenia | Dzień (6:00–22:00) | Noc (22:00–6:00) |
|---|---|---|
| Sypialnia, pokój dziecięcy | ≤ 35 dB | ≤ 25 dB |
| Pokój dzienny, jadalnia | ≤ 40 dB | ≤ 30 dB |
| Kuchnia, łazienka, WC (z oknem) | ≤ 45 dB | nie dotyczy |
Wartości te odnoszą się do hałasu przenikającego z zewnątrz budynku (np. ruch drogowy) i od instalacji technicznych budynku (np. wentylacja, pompy). Nie regulują bezpośrednio hałasu od sąsiadów — ten aspekt objęty jest wymaganiami izolacyjności przegród.
Wymagana izolacyjność od dźwięków powietrznych
Norma PN-B-02151-2 określa minimalne wartości ważonego wskaźnika izolacyjności właściwej Rw (lub R'w dla pomiarów w terenie) dla przegród między mieszkaniami i pokojami.
| Rodzaj przegrody | Minimalne R'w [dB] |
|---|---|
| Ściana między mieszkaniami | ≥ 50 dB |
| Strop między mieszkaniami | ≥ 51 dB |
| Drzwi dźwiękochronne (klatka schodowa–mieszkanie) | ≥ 37 dB |
| Ściana mieszkania z klatką schodową | ≥ 45 dB |
Wartości z oznaczeniem R'w (z apostrofem) to wartości terenowe uwzględniające boczne przenoszenie dźwięku przez elementy konstrukcji — są zazwyczaj niższe od laboratoryjnych Rw o kilka dB.
Izolacyjność od dźwięków uderzeniowych
Dla stropów między mieszkaniami norma PN-B-02151-2 podaje wymagany ważony znormalizowany poziom uderzeniowy L'n,w (im niższy, tym lepsza izolacja):
Stropy między mieszkaniami — wymaganie
- L'n,w ≤ 58 dB dla standardowych budynków mieszkalnych
- L'n,w ≤ 53 dB dla budynków o podwyższonym standardzie akustycznym (według normy)
Przepisy Warunków Technicznych
Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 z późn. zm.) w dziale dotyczącym ochrony przed hałasem i drganiami (§ 323–327) nakłada na projektantów obowiązek spełnienia wymagań norm PN-B-02151. Naruszenie tych wymagań w nowym budownictwie stanowi podstawę do reklamacji u dewelopera lub skargi do nadzoru budowlanego.
Normy a remonty i przebudowy
W przypadku przebudowy istniejącego mieszkania lub montażu nowych przegród normy obowiązują w zakresie wynikającym z pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót. Przy pracach niewymagających pozwolenia (np. wymiana podłogi) właściciel nie jest formalnie zobowiązany do spełnienia norm, choć ich stosowanie jest zalecane ze względu na komfort i potencjalny wpływ na stosunki sąsiedzkie.
Jak sprawdzić, czy wymagania są spełnione
Pomiary akustyczne w terenie wykonują laboratoria akredytowane przez Polskie Centrum Akredytacji (PCA). Raport z pomiarów powinien zawierać zastosowaną metodykę (zgodną z normą PN-EN ISO 16283) oraz ocenę zgodności z wymaganiami PN-B-02151. W sporach sądowych sądy zazwyczaj wymagają raportu wykonanego przez akredytowane laboratorium.
Lista akredytowanych laboratoriów dostępna jest w rejestrze PCA na stronie pca.gov.pl.